Home / مطالب / کاربردی / .::(دستور العمل فنی پرورش زعفران)::.

.::(دستور العمل فنی پرورش زعفران)::.

خرید کتابچه  آشنایی با اصول کاشت، داشت و برداشت زعفران

saffron-1

(جهت خرید بر روی عکس بالا کلید کنید)

مقدمه:

زعفران یکی از ارزشمندترین رستن یهای ایران است که با رنگ و رایح های دل انگیز و مزه ای دلپذیر جهانیان را مجذوب خود کرده است. گیاهی چند ساله وکم توقع است و از بازدهی اقتصادی بسیار مناسبی نیز برخوردار است . زمان مصرف آب در زراعت زعفران موقعی از سال است که سایر محصولات به آب نیازی نداشته یا حداقل با مشکل کم آبی مواجه نم یباشند. بنابراین با توجه به شرایط خاص اقلیمی کشورمان که آب یکی از عوامل محدود کننده در توسعه کشاورزی است، زعفران گیاه مناسبی برای کاشت در مناطق خشک و نیمه خشک کشور م یباشد. گرانبهاترین گیاه زراعی موجود در روی کره زمین است و تنها گیاهی است که واحد خرید و فروش آن به جای تن و یکلوگرم، مثقال و گرم است. بیشترین سطح زیر کشت زعفران در حال حاضر مربوط به استا نهای خراسان رضوی، خراسان جنوبی، خراسان شمالی،اصفهان، فارس،کرمان و یزد  می باشد.

نیازهای اکولوژیک زعفران:

زعفران گیاهی است که در مناطق خشک و نیمه گرمسیر رشد میک‌ند. گرچه در شرایط متنوع آب و هوائی رشد میک‌ند ولی در مناطقی که آب و هوای معتدل و تابستا نهای خشک و زمستان های ملایم داشته باشد رشد مطلوب تری دارد و یکفیت محصول آن بهتر است. کمربند کشت زعفران در جهان بین عرض جغرافیائی ۳۰ تا ۴۰ درجه شمالی است.

این گیاه در کی محدوده حرارتی ۱۵ – درجه سانتیگراد در زمستان تا ۴۰ + درجه سانتیگراد در تابستان را تحمل میک‌ند. ارتفاع مناطق کشت زعفران از سطح دریا از حدود ۸۰۰ تا ۲۳۰۰ متر از سطح دریا متغیر است. این گیاه در ارتفاعات بیشتر از ۱۳۰۰ متر محصول مناسبتری تولید می کند.

خاک مناسب زعفران:

زعفران هر چند که در تمامی خاکها اعم از سبک و شنی و یا رسی و سنگین قابل کشت می باشد ولی بهترین رشد و عملکرد را در خا کهای هوموس دار با بافت متوسط لومی دارد. عملکرد این گیاه در خا کهای نامناسب کاهش می یابد. شوری خاک باعث کوچک شدن و کمی محصول زعفران می شود و خا کهایی که دارای pH بین ۸- ۷ م یباشند، مناسب زراعت زعفران است.

فرآیند تولید:

مرحله کاشت:

پیاز زعفران پس از کاشت اولیه ۷ تا ۱۰ سال متوالی محصول می دهد (البته به توصیه کارشناسان سن اقتصادی حداکثر ۵ تا ۷ سال است) بنابراین عملیات مرحله کاشت منحصراً در سال اول انجام می گیرد و طی سا لهای بعد تنها عملیات مربوط به مراحل داشت و برداشت در مزارع زعفران اجرا می شود، در نتیجه مرحله کاشت زعفران از اهمیت خاصی برخوردار است.

zamin1

تهیه زمین:

زعفران در مناطقی از ایران که آب و هوای معتدل نیمه کویری و زمین های رسی و شنی، دارند کاشت می شود. زعفران کاران عملیات تهیه زمین را که معمولاً از اوایل بهار آغاز می گردد به ترتیب زیر انجام می دهند:

در بهار پس از قطع باران های بهاری و گاورو شدن زمین، مزرعه را به عمق ۲۵ – ۳۰ سانتیمتر شخم می زنند که این زیر و رو کردن زمین برای مبارزه با علف های هرز می باشد. اگر خاک کمی رطوبت داشته باشد کلوخه ها نیز از بین می روند. پس از انجام این عملیات، زمین را تا اوایل تابستان به حال خود رها می کنند تا مدتی آیش بماند. در زمان کاشت زعفران حدود ۲۵ – ۳۰ تن در هکتار کود گاوی کاملاًپوسیده و عاری از بذر علف ها هرز را با شخم عمیق با خاک مخلوط کرده، سپس بلافاصله )برای ممانعت از تجزیه توسط آفتاب( زمین را کاملاً هموار و مسطح می کنند.

پس از عملیات ردیف کشی با توجه به شیب زمین، کرتهایی ایجاد می کنند و زمین مرزبندی می شود. بزرگی و کوچکی کرت بستگی به فاصله منابع آبی از کرت ها دارد و هر چه منبع آب نزدیکتر باشد، کرت را بزرگتر و هر چه منبع دورتر باشد، کرت کوچکتر تهیه می کنند.

انتخاب پیاز) بٌنه(مناسب برای کشت زعفران:

e3sm_saffron-crocus-corms

تکثیر  زعفران  از  طریق  پیاز  صورت  می گیرد.  پیازهایی  که  برای کاشت انتخاب می  شوند بایستی دارای وزن بیش از ۸ گرم و دارای جوانه انتهایی سالم و بدون پوسیدگی باشند، هر چه پیاز درشت تر باشد  محصول  به  دست  آمده  مرغوبتر  و  عملکرد  سالهای  ابتدایی کشت بیشتر خواهد بود. به همین دلیل معمولا پیازها را از مزارع  ۳ تا۴ ساله انتخاب می  کنند. در هر صورت هنگامی که برگ ها کاملا خشک شدند (ازاواسط خردادماه) پیازها را از خاک در می آورندکه معمولا  به دو روش انجام می گیرد. روش اول به نام پیاز خشکه کن است، به این صورت که پیازها را به وسیله بیلچه یا خیش از زمین در می آورند. روش دیگر را پیاز ترکن گویند که زمین را آبیاری و پس از گاورو شدن، پیازها را از زمین خارج می کنند.که در این روش پیاز ها کمی مرطوب خواهند بود. از این روش زمانی استفاده  گردد  که  کاشت  سریع  و  بلافاصله  مورد  نظر  باشد  زیرا  انبار کردن پیاز مرطوب نیاز به مراقبت های ویژه دارد.

saffronn

  نگهداری پیازهای خشکه کن معمولا به این صورت انجام می شود که  پیازهای  درشت  و  سالم  را  جدا  نموده  و  در  انبارهای  خشک  و دارای تهویه مناسب تا ارتفاع۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر انباشته و تا اواخر تابستان (مرداد و شهریور)، که زمان کاشت است، نگهداری می کنند.

برای جلوگیری از هر گونه آلودگی قارچی، پیازها را با سموم قارچکش مناسب ضد عفونی می کنند و به هنگام کاشت، غلاف قهوه ای رنگ روی آن را جدا می کنند به طوری که آخرین لایه روی پیاز بماند.

nemoodar

چگونگی کاشت:

کاشت زعفران به دو صورت انجام می گیرد:

الف- کاشت دستی با بیل:

 در ردیف هایی با فاصله ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتر، چاله هایی به عمق ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر به فاصله ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتر روی ردیف کنده و ۳ تا ۵ پیاز سالم داخل آن طوری قرار می دهند که جوانه انتهایی آن به طرف بالا باشد و روی آن به ارتفاع  ۵ تا۱۰ سانتیمتر خاک ریخته و آن را با ماله می پوشانند.

ب-  کاشت  با  گاوآهن  :

  در  این  روش  پس  از  تهیه  و  تسطیح زمین، شیارهایی موازی و به فاصله حدود ۲۰- ۲۵  سانتیمتر و عمق ۱۰تا ۱۵ سانتیمتر با گاوآهن ایجاد کرده سپس پیازها را به فاصله ۵-۱۰ سانتیمتر میکارند. مقدار پیاز مصرفی، بستگی به وزن پیازها دارد.معمولا ۳تا۷ تن پیاز در هکتار کشت مینمایند، البته باید توجه داشت هرچه پیاز بیشتری جهت کشت استفاده شود در سالهای اول برداشت بیشتری خواهید داشت.

زمان کاشت پیاز:

پیاز  زعفران  از  نیمه  اردیبهشت  و  بعد  از  زرد  شدن  و  خشکیدن برگ ها به خواب می رود و تا اوایل تیرماه در خواب کامل و حقیقی به سر می برد. بنابراین در همین مدت که هوا نیز گرم نشده، بهترین موقع کندن یا درآوردن پیاز از مزرعه قبلی و انتقال و کشت آن در مزرعه جدید است. توصیه می شود یک تا دو هفته پس از درآوردن پیازها،  اقدام  به  کشت  آنها  در  مزرعه  جدید  گردد  زیرا  در  غیر اینصورت  به  دلیل  گرم  بودن  هوا  و  زمین  و  درصد  رطوبت  نسبی فوق العاده کم هوا، ممکن است پیازها در اثر از دست دادن رطوبت آسیب ببینند. تاخیر در کشت پیازها موجب ظهور ریشه ها و خسارت به رشد بهینه آنها می  شود. جابجایی پیازها در مرداد و شهریور به گل  آوری  همان  سال  شدیدا لطمه می  زند  و  این  یکی  از  دلایل  کم محصولی سال اول در مزارع زعفران کاری می باشد زیرا در مرداد و  شهریور  اندام  های  گل  در  داخل  جوانه  پیاز  درحال  شکل گیری می باشند(خواب  ظاهری)  همچنین  گرمای  هوا  و  خاک  در  این  دو ماهه  برای  سلامت  پیاز  مضر  است.  تراکم  کاشت  پیاز  زعفران  در الگوهای کشت سنتی بین۳ تا۷  تن در هکتار متغیر است و معمولا به طور متوسط ۵ تن در هکتار می  باشد که به صورت دستی، نیمه مکانیزه و مکانیزه می مکانیزه و مکانیزه میشود.

 

کوددهی:

nemoodar2

کود  حیوانی: سطح  مزرعه  زعفران  را  از  سال  اول  به  بعد،  پیش  از اولین  آبیاری،  بامقداری  کود  حیوانی کاملا  تخمیر  شده  (بدون  تخم علف های هرز) می پوشانند که علاوه بر تامین مواد غذایی مورد نیاز، پوشش گرمی برای پیازها خواهد بود.

کود شیمیایی: با توجه به آزمون خاک توصیه می شود اما درصورت لزوم در سال بعد، با توجه به نوع خاک،پیش از اولین آبیاری، کود اوره حدود ۱۵۰ کیلوگرم، کود فسفات به میزان ۱۰۰ کیلو گرم و اوره حدود ۱۵۰ کیلوگرم، کود فسفات به میزان ۱۰۰ کیلو گرم و پتاس ۵۰  کیلوگرم  در  هکتار  را  درمرحله  سله  شکنی  (چهار  شاخ زدن) با خاک مخلوط می کنند.

مرحله داشت:

زعفران  گیاهی  است  چند  ساله  که  پس  از  کاشت، ۵  تا ۷  سال متوالی محصول می  دهد، بنابراین عملیات داشت در مزارع زعفران از اهمیت خاصی برخوردار است که عبارتند از سله شکنی و وجین علف های هرز که با دقت زیادی انجام می گیرد زیرا اهمیت زیادی در کیفیت تولید دارد. از زمان کاشت پیاز تا زمان گلدهی زعفران، زمین را پس از هر آبیاری، سله شکنی کرده و خاک مزرعه را کاملا نرم و علف  های هرز را از بین می برند. این عملیات در طول سال های بهره  برداری از نیمه اول شهریورماه شروع و به وسیله شن کش اقدام به سله شکنی به عمق ۸  تا۶ سانتیمترمی  نمایند. سایر عملیات داشت عبارتند از: آبیاری،کوددهی، دفع آفات و بیماریها.

nemoodar3

آبیاری:

اولین آبیاری از نظر رشد جوانه، گل و علف پیاز اهمیت زیادی دارد. اولین آبیاری در مناطق سردسیر از دهم مهرماه و در مناطق گرمسیر از اوایل آبان شروع می شودکه باعث رشد گل خواهد شد. اگر چنانچه پیش از مهرماه آبیاری صورت گیرد به جای گل برگ ظاهر می شود.

به هر حال پس از گاورو شدن زمین اقدام به سله شکنی نموده سپس مزرعه را تا باز شدن گل ها به حال خود رها می کنند. پس از جمع آوری گل ها که بدیهی است در سال اول تعداد آنها محدود می باشد، اقدام به آبیاری دوم می نمایند.

از سال اول به بعد، معمولاً پیش از اولین آبیاری در ماه های شهریور و مهر، کود دامی را در سطح زمین پخش کرده و سپس آبیاری می کنند. پس از گاورو شدن زمین خراش هایی به عمق ۵ – ۱۰ سانتیمتر در خاک ایجاد می کنند که باعث رشد آسانتر جوانه شده و از طرفی کود با خاک مخلوط می شود.

به هر حال تعداد دفعات آبیاری زعفران بستگی به بارش باران دارد، در هر صورت معمولاً تا ۵ بار زمین زعفران آبیاری می شود که از آب دوم به بعد با فاصله ۲۰ روز تا یکماه و گاهی بیشتر آبیاری تا پایان اسفند و گاه تا فروردین انجام می گیرد. آبیاری مزارع جدید الاحداث زعفران با سامان ههای نوین آبیاری )نظیر آبیاری تیپ یا قطره ای، …( بهره وری از نهاده ها را بالا وسبب افزایش عملکرد می شود.

nemoodar4

آفت ها، بیماری ها و عل فهای هرز:

• آفت های زعفران

آفت های زعفران عبارتنداز :

کرمهای: Ditylenchus clipoaci (به سیب زمینی و سیر نیز حمله می کند)که به پیاز زعفران حمله و پس از مدتی باعث باد کردن و فاسد شدن آن می گردد. برای مبارزه با این آفت از رو شهای زیر استفاده می شود:

نگهداری پیازها در آب ۳۴ – ۴۴ درجه به مدت ۳ ساعت پیش از کاشت

– ضد عفونی کردن پیازها به وسیله سولفور دو کربن

-آبیاری با آ بهای آمونیا کدار

کنه پیاز زعفران

 این کنه با فعالیت بر روی پیاز و دمبرگ باعث تضعیف گیاه می شود. گیاهان آلوده در اوایل بهار سریع تر خزان می کنند، که برای مبارزه از رو شهای زیر استفاده می شود :

کشت عمیق تر پیازها در مناطق آلوده ( ۲۰ سانتی متر(

– کاهش عمر بهره برداری از مزارع

مو شها

 که خسارت زیادی به بنه های زعفران وارد می کنند و در اثر زخمی کردن آنها، باعث فسادمی شوند. مو شها را بایستی با روشهای مناسب و توصیه شده توسط مراجع ذیصلاح از بین می برد.

خرگو شها

 که با زخمی کردن پیازها و خوردن برگ ها، صدمه زیادی به گیاه وارد می کنند.

بیمار یهای زعفران:

پیاز زعفران ممکن است مورد حمله قار چهای متفاوتی به شکل زیر قرار گیرند :

بیماری زوال زعفران

 این بیماری نوعی قارچ است که به سطح پیاز حمله کرده و بر روی آن لک ههای ارزنی شکل سرخ رنگ ایجاد و به تدریج به داخل بنه نفوذ می کند. نفوذ این قارچ به داخل پیاز موجب برآمدگی هایی در سطح آن و پوسیدن و خشک شدن برگ ها می گردد. این قارچ محصولات دیگری چون سیب زمینی، چغندر قند و یونجه را نیز مورد حمله قرار می دهد. کشاورزان با این بیماری به روش زیر مبارزه می کنند:

نکاشتن پیاز زعفران پس از گیاهان هم میزبان

– جمع آوری و سوزاندن پیازهای آلوده

ضدعفونی کردن زمین با سولفور دو کربن به مقدار ۲۵۰ کیلوگرم در هکتار

نکاشتن پیاز زعفران در زمی نهای آلوده برای مدت ۶ تا ۸ سال

سایر روشهای توصیه شده توسط مراجع ذیصلاح

بیماری سیاهک زعفران

 عامل این بیماری قارچی به نام فوماگو است. این قارچ بر روی برگ های زعفران نشو و نما می کند و کم کم به پیاز زعفران می رسد. با این بیماری به روش زیر مبارزه می شود:

جمع آوری و سوزاندن برگ ها و پیازهای آلوده

پیازها را پیش از کاشت با سموم مناسب در مقابل بیماری های قارچی ضد عفونی می کنند.

سایر روشهای مناسب توصیه شده توسط مراجع ذیصلاح

بیماری ورم پیاز

این بیماری، تولید ورم های شاخی در سطح پیاز می کند، در این وضعیت پیازها معمولاً کوچکتر از حدطبیعی شده و در ضمن خود بوته نیز کوتا هتر از حد طبیعی می شود.

علف های هرز زعفران

علف های هرز اغلب از طریق بذر زیادی که تولید می کنند، تکثیر می شوند و بذر آنها از راه باد، آب، حیوانات و انسان از نقطه ای به نقطه دیگر انتشار می یابد. برای از بین بردن علف های هرز شیو ههای زیادی وجود دارد اما معمولاً از ترکیب دو یا چند روش نتیجه مناسب تری به دست می آید. با علف های هرز به روش های مکانیکی، زراعی، بیولوژیکی و شیمیایی مبارزه م یکنند، اما در زراعت زعفران روش مکانیکی به ویژه وجین متداول است و روش شیمیایی با توجه به خواب تابستانی زعفران با سموم کم خطر عملی م یباشد.

وجین: با توجه به این که بوته زعفران ضعیف، کوتاه و ظریف است، وجین از اهمیت بسیاری برخوردار است زیرا چنانچه زمین کشت از وجود علف های هرز پاک نشود پس از مدتی تمام مزرعه را پوشانده و نابودی آنها به سختی امکان پذیر خواهد بود. بنابراین در پنج ماه بهار و تابستان که پیاز زعفران دوره استراحت تابستانی خود را می گذراند، کشاورزان با استفاده از وسایل دستی و ماشینی، به راحتی علف های هرز را از بین می برند. کشاورزان از بردن ماشین آلات سنگین به داخل زمین خودداری م یکنند زیرا این وسایل باعث کوبیدگی سطح خاک می شوند. در هر صورت اولین وجین زعفران پس از برداشت گ لها )گل پاک(، دومین آن به فاصله یک ماه پیش از آبیاری و پس از شخم زمین و وجین سوم به هنگام برداشت زعفران و سرانجام آخرین وجین در فصل تابستان انجام می شود.

مرحله برداشت گل:

مرحله برداشت محصول دشوارترین و پرزحمت ترین و در عین حال حساس ترین مرحله زراعت زعفران است که شامل چیدن گل و جدا کردن کلاله از گل م یباشد. این مرحله به شیوه سنتی صورت م یگیرد که متکی بر نیروی انسانی بسیار و صرف هزینه فراوان است. برداشت گل با توجه شرایط آب هوایی هر منطقه معمولا از آبانماه شروع می شود. مدت گل دهی زعفران ۲۰ روز است که بیشترین گل در هفته اول شکفته می شود. چون عمل برداشت گل باید پیش از طلوع خورشید صورت گیرد. بنابراین کشاورزان و خانواده آنها صبح خیلی زود زیر نور چراغ های زنبوری به طور ردیفی روی مزارع حرکت م یکنند و گل ها را م یچینند و در سبدهای حصیری می ریزند به طوری که روی هم فشرده نشوند. پس از برداشت گل، آنها را به خانه یا کارگاه برده و سریع اقدام به جدا کردن کلاله های زعفران می کنند.

bardasht

جدا کردن کلاله از گل های زعفران:

پس از برداشت گل از زمین باید کلاله سه شاخ های زعفران از گل جدا گردد. محصول زعفران در حقیقت قسمتی از مادگی گیاه م یباشد که شامل خامه و کلاله آن م یشود و بر اساس همراه بودن نسبت وزنی خامه با کلاله دست هبندی می گردد. در ایران معمولاً زعفران تولیدی به چند شکل تقسیم بندی می شود. کیی از اصطلاحاتی که از دیرباز در این زمینه مورد استفاده قرار می گرفته زعفران دخترپیچ است. این نوع زعفران شامل قسمت کلاله و خامه، (قسمت سرخ و قسمت سفید یا زردرنگ زعفران) م یباشد که در فارسی به آن زعفران دست های نیز گفته م یشود و در خارج از کشور آن را به عنوان زعفران (Bunch) دسته ای یا Red & White (سرخ و سفید( م یشناسند. از نا مهای جدیدتری که مرسوم شده،

زعفران سرگل یا به اصطلاح عامیانه زعفران سرقلم است که از زعفران دسته ای تولید می شود، بدین نحو که قسمتهای زرد آن را با قیچی کردن و سپس با استفاده از روش الکتریسیته ساکن جدا می نمایند و زعفرانی تمیزتر و کاملاً قرمز به دست می آورند که در زبان انگلیسی به آن All-Red (کاملاًسرخ) گویند و مشابه زعفرانی است که کوپه Coupé )قطع شده یا بریده( خوانده می شود. بعدها زعفران هایی را که برای تهیه آنها مستقیماً قسمت قرمز )تنها شامل مقدار بسیار کمی از زردی( را از گل جدا میک‌نند زعفران پوشال نامیدند، شاید به این دلیل که این نوع کی حالت حجیم و پوشال مانند پیدا میک‌ند، که البته بعضی معتقدند این اسم مناسبی نیست و باید نام بهتری برای این نوع زعفران انتخاب شود. هر کدام از این زعفران ها ممکن است درجه کی یا دو و مرغوب یا نامرغوب باشند و هیچ کی را نمی توان به دیگری ترجیح داد. آنچه که مسلم است قدرت رنگدهی و یکفیت زعفران دسته به مراتب پا یی نتر از انواع دیگر زعفران است، همینطور از نظر روش خشک کردن چون با تأخیر خشک می شود و در واقع بخشی از قدرت رنگدهی را در طول فرآیند خشک کردن از دست می دهد و یکفیت پا یین تری دارد.

• روش خشک کردن:

zafaran

زعفران تازه را برای نگهداری طولانی تر باید خشک نمود. روش خشک کردن تعیین کننده یکفیت و ارزش نهایی زعفران م یباشد. عطر خاص زعفران در هنگام خشک کردن در اثر هیدرولیزشدن تر یکبات پ کیروکروسین و آزاد کردن سافرانال تولید می گردد. رو شهای خشک کردن عبارتند از: روش سنتی ایران، روش اسپانیایی و رو شهای صنعتی.

روش سنتی ایرانی:

این روش مستلزم خشک کردن زعفران در سایه و یا اتاق گرم و خشک برای حدود ۸ تا ۱۲ روز می باشد. در این روش امکان رشد و تکثیر میکروارگانیزم ها و افزایش آلودگی و همچنین کاهش قدرت رنگدهی در اثر فعالیت آنزیم ها، بدلیل طولانی بودن زمان خشک کردن، وجود دارد.

روش اسپانیایی:

زعفران بر روی الکی با شبکه توری ابریشمی و تحت دمای متوسطی حدود ۶۰ °C – 50 برای مدت ۳۰ تا ۶۰ دقیقه حرارت غیر مستقیم قرار داده می شود. در این روش رنگ بیشتری نسبت به روش سنتی ایرانی و یا خشک کردن در هوای آزاد، ظاهر می شود و احتمال آلودگی قارچی محدود می گردد.

heater

• در روش صنعتی، سیستمهای خشک کنند های که بکار می روند بر سه نوع می باشند:

۱ خشک کننده های با انتقال هوا: در اینجا هوای داغ با محصول تماس مستقیم پیدا میک‌ند. مهمترین آنها خشک‌کن های تونلی هستند.

۲ خشک کننده های نقاله ای

۳ خشک کننده های تحت خلاء: از این خشک کنند هها برای موادی که حرارت بالا باعث تخریب مواد مؤثره آنها می شود استفاده می گردد.

نکات مهمی که در رابطه با خشک کردن زعفران قابل توجه می باشد عبارتند از:

۱- مدت زمان خشکانیدن کوتاه باشد. زمان جداشدن و خشکانیدن تا رسیدن به رطوبت مناسب از ۲۴ ساعت بیشتر نشود.

۲- از حرارت کینواخت و غیرمستقیم (حدود ۶۰)، جهت خشکانیدن زعفران، استفاده شود.

۳- رطوبت نهایی زعفران در پایان این مرحله از ۱۰ درصد بیشتر نباشد.

بسته بندی و نگهداری عفران

پس از خشک کردن و سرد نمودن، زعفران را داخل ظروف مناسب قرار می دهند. زعفران ممکن است در ظروف شیشه ای، پاکت های پلی اتیلنی (L.D)، قوطی های پلی اتیلنی (H.D) و یا پاکتهای آلومینیومی لایه دار بسته بندی شود. زعفران باید پس از بسته بندی برای جلوگیری از فشرده شدن، داخل کارتن قرار گیرد و هنگام ترابری در جعبه های چوبی یا فلزی گذاشته شود. زعفران باید در مکان بهداشتی، درجه حرارت و رطوبت مناسب و دور از نور نگهداری شود. درجه حرارت محل نگهداری زعفران نباید از ۲۰ درجه سانتی گراد بیشتر باشد.

موارد بهداشتی برداشت و جداسازی زعفران از گل :

۱( حتی المقدور سعی شود صبح زود و قبل از اینکه آفتاب تمام سطح مزرعه را بپوشاند اقدام به جمع آوری زعفران شود.

۲( گلها را در سبد یا ظرف تمیزی جمع آوری و در اولین فرصت به محل جداسازی منتقل نمایند.

۳( محلی که برای نگهداری گل ها تا زمان جداسازی در نظر گرفته م یشود باید کاملاً پوشیده، سرد، دور از گرد و غبار و شدت تابش

نور آفتاب باشد.

۴(  اگر مقدار زیادی گل در روزهای پرگلی جمع آوری شده باشد بایستی در نگهداری آنها دقت کافی معمول و از انباشت آنها روی هم و همچنین تماس آنها با زمین باید جلوگیری شود.

۵(  مدت نگهداری گل نباید از ۱۰ ساعت تجاوز نموده و ترتیبی باید اتخاذ شود که بلافاصله پس از برداشت گل اقدام به جداسازی شود. محیط جداسازی نزد کی محل نگهداری و کاملاً باید بهداشتی و تمیز باشد.

۶(  قبل از شروع بکار جداسازی بایستی کارگران ناخ نهای خود را کوتاه نموده و دست ها را با آب و صابون شسته و خشک نمایند.

۷) افرادی که حساس به گرده گل باشند باید حتماً جلوی دهان و بینی را با دستمال تمیز یا ماس کهای مخصوص بپوشانند.

۸(  در حین کار نباید دستها مجدداً آلوده و با نقاط مختلف بدن تماس داشته باشند، در اینصورت شستشوی مجدد دست ها با آب و صابون ضروری است. همچنین کاربرد دستکش های کیبار مصرف در هنگام انجام کار ضروری است.

۹(  پس از اینکه ۱۵۰ تا ۲۰۰ گرم زعفران تر در ظرف مخصوص جمع آوری شد باید بلافاصله به خشک کردن زعفران با الک و هیتر اقدام گردد.

۱۰ (  به منظور کنترل آلودگ یهای م کیروبی که امروز م یتواند بعنوان کیی از مشکلات اصلی محصول زعفران مطرح باشد، علاوه بر رعایت دقیق موارد ذکر شده فوق باید دقت شود که کود آلی حداقل ۱ تا ۲ ماه قبل از اولین آبیاری وشروع برداشت گل به زمین داده شود.

چگونگی تشخیص زعفران تقلبی:

به علت گرانی این محصول در بازار، سودجویان در پی عرضه زعفران تقلبی هستند، یعنی از طریق ریشه های رنگ کرده پیاز معمولی، پرچ مهای گلرنگ و ریشک های ذرت، زعفران تقلبی به بازار می دهند. بنابراین معمولاً برای شناخت زعفران از روش های زیر استفاده م یشود:

۱( در اثر سوزاندن زعفران نباید بیش از ۵ تا ۷ درصد خاکستر بماند.

۲(  تجزیه شیمیایی زعفران

۳(  با قرار دادن زعفران بین کاغذ صافی و فشار دادن آن نباید لک ههای چربی بر روی کاغذ مشاهده شود.

۴(  هنگام فشردن با دست، زعفران باید کاملا خشک و شکننده باشد.

۵) زعفران خالص به رنگ نارنجی تیره و طعم آن تلخ و دارای بوی تند و عطر مخصوص و محرکی است که آب دهان را به رنگ زرد طلایی در می آورد.

۶(  اگر کمی از زعفران با ۱۰ میلی لیتر بنزین مخلوط گردد، نباید ترکیب آن زردرنگ بشود.