Home / اخبار / .::( کشاورزی دقیق، تکنولوژی نوین در مدیریت مزرعه )::.

.::( کشاورزی دقیق، تکنولوژی نوین در مدیریت مزرعه )::.

بی شک مساله غذا و امنیت غذایی یکی از اساسی ترین و مهمترین چالش های عصر حاضر و آینده است. افزایش جمعیت جهان از یکسو و استفاده از حداکثر وسعت زمینهای قابل کشت، مسیر حرکت بشر را از تلاش در جهت افزایش سطح زیر کشت به سمت افزایش عملکرد در واحد سطح سوق داده است. و لذا متخصصین علوم کشاورزی سالهاست که دو موضوع «به زراعی» و «به نژادی» را به عنوان استراتژی های اصلی و کلی جهت تامین آینده غذایی بشر برگزیده اند.

 

بی شک مساله غذا و امنیت غذایی یکی از اساسی ترین و مهمترین چالش های عصر حاضر و آینده است. افزایش جمعیت جهان از یکسو و استفاده از حداکثر وسعت زمینهای قابل کشت، مسیر حرکت بشر را از تلاش در جهت افزایش سطح زیر کشت به سمت افزایش عملکرد در واحد سطح سوق داده است. و لذا متخصصین علوم کشاورزی سالهاست که دو موضوع «به زراعی» و «به نژادی» را به عنوان استراتژی های اصلی و کلی جهت تامین آینده غذایی بشر برگزیده اند.

 

در این راستا متخصصین اصلاح نباتات به سمت تولید ارقام اصلاح شده و پرمحصول، دانشمندان علوم ژنتیک و بیوتکنولوژی کشاورزی به سمت دستکاریهای ژنی گیاهان و متخصصین علوم زراعی نیز به سمت اصلاح سیستمهای زراعی موجود و ابداع سیستمهای نوین مدیریت مزرعه روی آورده اند.

 

در این میان مساله کمبود آب و حساسیت های قابل درکی که در سالیان اخیر در قبال موضوع حفظ محیط زیست و حفظ منابع انرژی ایجاد شده است و نظر به اینکه سیستمهای سنتی کشاورزی با مدیریت غلط آب و از طرفی مصرٿ بی رویه کودها، علٿکشها و آٿت کشهای شیمیایی از مهمترین منابع آلودگی محیط زیست بوده است. لذا متخصصین علوم زراعی در سالیان اخیر بدنبال شیوه های جدیدی در مدیریت مزرعه بوده اند که علاوه بر بهینه سازی مصرف نهاده ها، عملکرد را نیز افزایش داده و در نهایت بازده اقتصادی تولید را بالا ببرد. در جهت چنین هدفی بود که از اوایل دهه اخیر موضوع کشاورزی دقیق مطرح شده است.

 

بدیهی است در سطح یک مزرعه هر چند کوچک با متغیرهای مختلفی مواجه هستیم. تفاوت ویژگی های خاک قسمتهای مختلٿ مزرعه از یک سو و نیازهای متفاوت گیاهان بخشهای مختلف مزرعه از دیگر سو و نیز سایر عوامل متغیر در سطح مزرعه نیازمند اعمال مدیریت متغیر و متناسب با هر قسمت از مزرعه می باشد که نیاز به چنین مدیریت متغیری ٿلسٿه اصلی پیدایش سیستم کشاورزی دقیق بوده است.

 

کشاورزی دقیق که گاهی آن را کشاورزی «خاص مکانی» نیز می نامند، یک نوع نگرش جدید در مدیریت مزرعه است. به عبارتی ساده تر، کشاورزی دقیق سیستمی است که تولیدکنندگان کشاورزی می توانند بوسیله آن تغییرات و غیریکنواختی های داخل مزرعه را شناسایی کرده و سپس با مدیریت این تغییرات در جهت افزایش محصولات زراعی و افزایش بهره وری گام بردارند. به بیان دیگر کشاورزی دقیق یک استراتژی مدیریتی است که جزئیات و اطلاعات مربوط به هر قسمت از مزرعه را به کار گرفته و مدیریت دقیقی بر نهاده ها اعمال می کند. در این نوع سیستم اطلاعات ویژه نوع خاک و کیفیت تولید هر قسمت کوچک از مزرعه جمع آوری شده و مقدار نهاده متناسب با آن قسمت بصورت بهینه بکار برده می شود. ٿلسٿه ای که کشاورزی دقیق بر آن استوار است این است که برای افزایش بازده اقتصادی و کاهش آلودگی محیط زیست، نهاده های کشاورزی و مواد شیمیایی مصرفی همچون کودهای شیمیایی، آٿت کشها و علٿ کشها دقیقا به همان میزان مورد نیاز هر بخش کوچک از مزرعه بکار برده شود، نه بیشتر و نه کمتر.

علی رغم اینکه در نگاه اول کاربرد کشاورزی دقیق مدیریت پیچیده ای را می طلبد و از طرقی توجیه اقتصادی چنین سیستمی با تردیدهایی مواجه است اما بنظر می رسد با توجه به چالشهای عمده ای که جهان امروز در زمینه آب، غذا، آلودگی محیط زیست و منابع انرژی با آنها مواجه است، نسلهای آینده ناگزیر به روی آوردن به چنین شیوه هایی خواهند بود. هر چند که در حال حاضر نیز این نوع سیستم مدیریت مزرعه در کشورهای پیشرفته بویژه آمریکا در حال تبدیل به سیستم رایج کشاورزی می باشد.

 

سهولت دسترسی به ابزارها و تکنولوژی پیشرفته در این کشورها و همچنین سطح وسیع اغلب مزارع از دیگر عوامل روی آوردن این کشورها به این نوع سیستم کشاورزی می باشد. از طرٿ دیگر حساسیتهایی که در کشورهای توسعه یافته نسبت به خطرات زیست محیطی و بیولوژیکی محصولات کشاورزی حاصل از دستکاری های ژنتیکی ایجاد شده است کشاورزان این کشورها را به استفاده از سیستم های به زراعی جهت افزایش عملکرد در واحد سطح راغب تر می کند. البته بدیهی است چنین سیستم مدیریتی با توجه به تکنولوژی و ابزار پیشرفته ای که می طلبد بیشتر در مزارع وسیع قابل اجرا و دارای توجیه اقتصادی خواهد بود. و بنظر می رسد بر خلاٿ کشورهای پیشرفته که توجه ویژه ای به این نوع سیستم کشاورزی نشان داده اند، کشورهای در حال توسعه و توسعه نیافته همچنان استفاده از ارقام اصلاح شده و در برخی موارد محصولات بیوتکنولوژی را بر استفاده از چنین شیوه هایی ترجیح دهند. هر چند عصر آینده ملزومات دیگری را می طلبد.

منبع : شبکه علمی کشاورزی و منابع طبیعی ایران

 

————————————————————————————————-

کشاورزی دقیق چیست ؟

مدیریت مزرعه به نوعی بر مبنای میانگین , یا یکنواخت انجام می شود که تمام سطح مزرعه کاربرد یکنواخت نهاده های زراعی را دریافت نماید.به هر حال , قابلیت تغییرپذیر بودن نوع خاک , عمق خاک , ناهمواری یا شیب , یا علف های هرز می توانند موجب تغییراتی در عملکرد ها شوند. به طور نمونه دامنه عملکرد دانه می تواند از صفر تا بیش از ۱۰ تن در هکتار در داخل یک مزرعه باشد. مفهوم کشاورزی دقیق به طور ساده مدیریت این تغییر پذیری با تطبیق دادن نهاده ها , مانند کود شیمیایی یا بذر , با پتاسیل محل می باشد. در این روش , عملکرد گیاه زراعی به حداکثر می رسد و در ضمن مصرف بیش از اندازه نهاده های زراعی به حداقل کاهش می یابد.به این فرایند مدیریت “کشاورزی محل –خاص ” گفته می شود.

 

مزیتهای کشاورزی دقیق

کاهش مصرف کودهای شیمیایی به علت وجود نقشه‌های بیشینه و کمینه مواد مغذی خاک و کمک به کاهش آلودگی‌های زیست محیطی ناشی از مصرف بیش از حد مواد شیمیایی و همچنین افزایش عملکرد در صورت عمل کردن به موقع و به میزان لازم در موارد مدیریتی است.

 

 

کشاورزی دقیق چگونه عمل می کند ؟

کشاورزی دقیق دارای تعدادی ابزار پیشرفته می باشد که به پایش تغییر پذیری و مدیریت نهاده ها کمک می کند.این ابزار ها شامل :

۱سیستم موقعیت یابی جهانی (GPS) – اشاره به شیوه ای دارد که قادر به شناسایی نقاط در داخل مزرعه می نماید.

۲سنسور ها و وقا یع نگار های داده ها (Sensors and dataloggers) – اطلاعات مربوط به گیاه زراعی , خا ک و اقلیم را می توان با استفاده از این فن اوری ها به فراوانی زیاد مورد دیده بانی قرار داد.

۳سیستم اطلاعات جفرافیایی (GIS) – نقشه های این ویژگی ها را می توان فراهم نمود و با استفاده از مرورگر های ساده یا مدل های پیچیده مورد تجزیه و تحلیل قرار داد.

۴عمل تشخیص دهنده –به محض شناسایی عوامل محدود کننده عملکرد, اقدامی می توان برای غلبه یا به حداقل رساندن این محدود یت ها انجام داد.

GPS – موتور کشاورزی دقیق

کشاورزی محل – خاص با استفاده از سیستم موقعیت یابی جهانی (GPS) امکان پذیر می گردد. (GPS) محل کاربر (طول , عرض جغرافیایی , ارتفاع ) را از طریق دریافت سیگنال پخش شده توسط ۲۴ ناوبری ماهواره ای با دقت های کم و زیاد محاسبه می کند.

سنسورها ( حسگر ها ) و وقایع نگار های داده ها

داده های جمع اوری شده بر مبنای محل – خاص اطلاعاتی را برای تصمیمات مدیریت کوتاه مدت و بلندمدت فراهم می سازد. مجموعه داده ها میتواند سنسور های درون خطی , سنسور های از راه دور یا سنسور های برون خطی را به کار گیرند.

سنسور های دورن خطی On-line sensors , هنگام ارتباط با GPS و وقایع نگار داده ها , در ضمن حرکت در محدود مزرعه مورد نظر اطلاعات محل – خاص را دریافت می کنند. متداول ترین کاربرد سنسور درون خطی جریان سنجی دانه است , که قادر به تهیه نقشه عملکرد در طی عملیات برداشت می نماید.

سایر سنسور های مفید شامل سنسور های القای الکترومغناطیسی که قادر به اندازه گیری بافت خاک و نواری های شوری می باشند ,سیستم های کشف علف هرز با استفاده از حرکت دائم دوربین مادون قرمز یا نوری هستند .

سنسور های از راه دور : داده های محل – خاص را از محل دور دریافت می کنند. تصویربرداری ماهواره ای یا عکس های هوایی می توانند انواع عوامل موثر بر عملکرد مانند نوع خاک , ناهمواری , آلودگی ها به علف های هرز, جوانه زنی بذر , و سلامت گیاه زراعی را شناسایی نمایند.

سنسور های برون خطی Off-line sensors

این سنسور ها قادر به اندازه گیری عوامل موثر بر عملکرد در زمان های غیر از هنگام کار در محل می نمایند.به عنوا ن مثال , از ارزیابی های حاصلخیزی خاک , شمارش حشرات , اندازگیری های شیره گیاهی , یا شناسایی تهاجم های علف هرز می توان تصویری ساخت که ممکن است بر عملکرد های اواخر فصل تاثیر می گذارند.

سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS : نقشه برداری و تجزیه و تحلیل داده ها

به محض جمع آوری داده ها ,مجموعه ای از نرم افزار کامپیوتری داده های وقایع نگاری شده را به عملکرد , توپوگرافی, خاک , عناصر غذایی یا نقشه علف هرز تبدیل می کنند.بهر حال , این نقشه ها فقط تغییر پذیری را توصیف می کنند , علت تغییر پذیری را توضیح نمی دهند , نقشه هایی برای درستی عرصه با بررسی در طی فصل رویش با شناسایی صحیح علل احتمالی تغییرات عملکرد لازم می باشد.

تعدادی از مجموعه ای از نرم افزاری های کامپیوتری می توانند به این تجزیه و تحلیل کمک نمایند.

عمل نهایی : اجرا

به محض شناسایی عوامل محدود کننده عملکرد , در مورد اینکه آیا این تغییر پذیری ارزش سرو کار داشتن دارد یا نه باید تصمیم گیری نمود , ایا عامل یا عوامل این تغییر پذیر ی را می توان مدیریت نمود , و آیا هزینه های مدیریت محل –خاص بیش از سود مورد انتظار می باشد.

هزینه ها و فواید

در استرالیا , اطلاعات در مورد هزینه ها و فواید کشاورزی دقیق کمیاب می باشد. گزارش های کشاورزان عمده مناطق شمالی , بهر حال پیشنهاد می کنند که صرفه جویی های قابل ملاحظه را می توان با کاربرد سیستم های هدایت دستگاه بدست آورد. نقشه برداری عملکرد می تواند صرفه جویی های اساسی به دو طریق فراهم نمایند.

۱با به حداقل رساندن نهاده ها و اثر نامطلوب بر زیست محیطی , از طریق کاربرد موثر تر .

۲به حداکثر رساندن عملکرد ها , با غلبه بر محدودیت های محل –خاص نسبت به عملکرد

تولید نقشه های عملکرد به تنهایی بدون پایش ضروری گیاه زراعی , خا ک و علف های هرز ارزش کمی دارند. داده های جمع آوری شده باید مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند و اقدامات اصلاحی برای نیل به سوددهی از طریق سرمایه گذاری اجرا گردد.فواید بالقوه شناسایی شده توسط کاربران این فن آوری عبارت است از :

۱افزایش عملکرد

۲کاهش هزینه ها

۳بهبور محیط زیست

علی رغم اینکه در نگاه اول کاربرد کشاورزی دقیق مدیریت پیچیده ای را می طلبد و از طرقی توجیه اقتصادی چنین سیستمی با تردیدهایی مواجه است اما بنظر می رسد با توجه به چالشهای عمده ای که جهان امروز در زمینه آب، غذا، آلودگی محیط زیست و منابع انرژی با آنها مواجه است، نسلهای آینده ناگزیر به روی آوردن به چنین شیوه هایی خواهند بود. هر چند که در حال حاضر نیز این نوع سیستم مدیریت مزرعه در کشورهای پیشرفته بویژه آمریکا در حال تبدیل به سیستم رایج کشاورزی می باشد. سهولت دسترسی به ابزارها و تکنولوژی پیشرفته در این کشورها و همچنین سطح وسیع اغلب مزارع از دیگر عوامل روی آوردن این کشورها به این نوع سیستم کشاورزی می باشد. از طرٿ دیگر حساسیتهایی که در کشورهای توسعه یافته نسبت به خطرات زیست محیطی و بیولوژیکی محصولات کشاورزی حاصل از دستکاری های ژنتیکی ایجاد شده است کشاورزان این کشورها را به استفاده از سیستم های به زراعی جهت افزایش عملکرد در واحد سطح راغب تر می کند.

 

البته بدیهی است چنین سیستم مدیریتی با توجه به تکنولوژی و ابزار پیشرفته ای که می طلبد بیشتر در مزارع وسیع قابل اجرا و دارای توجیه اقتصادی خواهد بود. و بنظر می رسد بر خلاٿ کشورهای پیشرفته که توجه ویژه ای به این نوع سیستم کشاورزی نشان داده اند، کشورهای در حال توسعه و توسعه نیافته همچنان استفاده از ارقام اصلاح شده و در برخی موارد محصولات بیوتکنولوژی را بر استفاده از چنین شیوه هایی ترجیح دهند. هر چند عصر آینده ملزومات دیگری را می طلبد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *