Home / مطالب / کاربردی / .::(کاربرد مالچ در کشاورزی و مزایای آن)::.

.::(کاربرد مالچ در کشاورزی و مزایای آن)::.

برای دستیابی به عملکرد بهینه در مناطق خشک و نیم هخشک، یکی از گزینه های نو، شناخت و به کارگیری روش های جدید آبیاری است، زیرا کاربرد فناور یهای نو موجب افزایش مؤثر بازده مصرف آب و پیشگیری از انباشت املاح در ناحیه رشد ریشه می شود و عملکرد بیشتری را به ارمغان خواهد آورد. متخصصان کشاورزی باید فناوری های جدیدی را برای رویارویی با کاهش کمّی و کیفی منابع آب و خاک به کار گیرند. در این زمینه، برنام ههایی چند برای دستیابی به این مهم وجود دارد.

natrul-mulchii
مالچ طبیعی برای استفاده در مزرعه

تعریف مالچ

مالچ ( mulch ) به معنای پوشش و مال چپاشی روشی برای ایجاد پوشش در سطح خاک است که با اهداف متفاوتی استفاده می شود.

تاریخچه

از گذشته های دور باغبانان از مالچ استفاده می کردند.

از مزایای استفاده از مالچ آلی می توان به بهبود ساختمان خاک، بهبود ظرفیت و نگهداری رطوبت خاک، حفاظت خاک در برابر فرسایش، افزودن مواد مغذی و آلی به خاک و کنترل عل فهای هرز اشاره کرد

آنها از علوفه، علف چیده شده، بر گها و دیگر مواد که به آسانی تجزیه می شوند، برای کنترل علف هرز و حفظ رطوبت پیرامون میوه، سبزی و گل گیاهان استفاده می کردند.

امروزه نیز استفاده از انواع مالچ های پلاستیکی برای ب هدست آوردن عملکرد بیشتر و زودرسی محصول گیاهان ب هویژه برای گونه های گرمادوست مانند فلفل، ذرت، گوجه فرنگی و گیاهان پیچ کدار در حال افزایش است. از سال ۱۹۶۰ میلادی برای رسیدن به استفاده آسان تر، کم هزینه تر و سازگارتر با محیط زیست، در مورد مالچ، پژوهش ها و پیشرفت های زیادی حاصل شده است. در ۱۰ سال گذشته این پیشرفت ها منجر به نوآور یهایی در این زمینه شده است که از آ ن جمله می توان به تکنولوژی ساخت پلاستیک هایی در کشاورزی مثل مالچ های قابل تجزیه توسط نور یا مالچ های رنگی اشاره کرد.

کاربرد مالچ ها

مالچ در زراعت، باغبانی، حفاظت خاک، تثبیت ماسه های روان و گسترش فضای سبز، به منظور کاهش میزان تبخیر و جلوگیری از هدررفت رطوبت از سطح خاک، بهینه سازی عملیات داشت و افزایش کمّی و کیفی محصول کاربرد دارد. ه ماکنون در تمام کشورها استفاده از مالچ بحثی تجاری شده است.

mulchii
نحوه استفاده از مالچ پلی اتیلن در مزرعه

مالچ پلاستیکی در رن گها و اندازه های گوناگون برای نیازهای مختلف در دسترس است. دوام مالچها به ضخامت آنها بستگی دارد. در مالچ پلاستیکی، دوام عاملی مهم است. بیشتر پلاستیک های ترد و شکننده دارای توانایی استفاده در کش تها هستند، اما بادهای سنگین م یتوانند آنها را پاره کنند. پلاستیک های محکم پس از دو بار کشت هم پابرجا می مانند. امروزه بیشتر پلاستی کها قابلیت خ مشوندگی دارند و کشاورزان م یتوانند از آنها به آسانی استفاده کنند. مالچ پلاستیکی به صورت خط های موازی در سطح خاک های آماده شده قرار م یگیرد. بستر باید بدون باقیمانده گیاهان باشد و ب هوسیله شیئ سنگینی در روی حاشیه های کناره خاک محکم شود. مالچ باید سفت باشد و محکم به خاک بچسبد تا انتقال حرارت خوب باشد و از آزاد شدن و حرکت توسط باد جلوگیری شود. حرکت مالچ توسط باد ممکن است پلاستیک را پاره کند و قابلیت آن را از بین ببرد. همچنین لایه های مالچ م یتوانند مانعی برای جلوگیری از خروج گاز سمی «متیل بروماید » باشند که برای کشتن باکتری های خاک کاربرد دارد. لایه مالچ به کشاورزان اجازه م یدهد که کمتر از متیل بروماید استفاده کنند

) این گاز برای لایه اُزُن مضر است (. همچنین لایه مالچ نفوذناپذیر می تواند نگهداری و تأثیرگذاری گازها را در تماس طولانی با خاک بهبود بخشد.

انواع مالچ

مالچ انواع مختلفی دارد که انتخاب نوع آن باید براساس نیازهای هر محصول یا هر منطقه باشد.

الف (تقسیم بندی کلّی

مالچ ها به دو نوع آلی و غیرآلی دست هبندی می شوند:

مالچ های آلی یا بیولوژیک شامل مواد طبیعی همچون علف خشک، کاه، کلش، پوست درخت، چوب خردشده، برگ، خا کاره و کمپوست هستند.

مالچ های غیرآلی یا شیمیایی به پوشش هایی از جنس پلاستیک یا پل یاتیلن با ضخامت های۰٫۹-۲

میلی متر گفته م یشود که بر روی خاک گسترده می شوند.

ب) تقسیم بندی براساس رنگ و نوع کاربرد

مال چها براساس نوع کاربرد به سه دسته شفاف، سیاهو رنگی تقسیم می شوند. مالچ های سیاه بیشتر موجب گرم شدن خاک می شوند. همچنین کنترل علف هرز، نکته ای مهم در تکنولوژی مالچ است. مالچ شفاف اجازه می دهد علف هرز رشد کند که ممکن است فایده های گرم کردن خاک را منتفی کند. مالچ های سیاه به طور مؤثری علف های هرز را کنترل م یکنند. مالچ های IRT مخلوطی از مالچ شفاف در گرم کردن و مالچ سیاه در کنترل علف هرز هستند.

پلاستیک های شفاف و IRT بیشترین توان را برای گرم کردن خاک دارند. آنها تشعشعات رسیده و امواج بلند را به دام می اندازند.

پلاستیک سیاه به صورت نوارهای خردشده به کار می رود. بازده مالچ یکپارچه از نواری بیشتر است، زیرا پلاستیک یکپارچه پوشش کاملی دارد و امکان جوان هزدن عل فهای هرز از میان آن وجود ندارد و در برابر آب نیز نفوذناپذیر است.

مزایای استفاده از مالچ

مال چها مزایای زیادی دارند. پژوهشگران نشان دادند که استفاده از مالچ پلاستیکی منجر به زودرسی بین هفت تا ۱۴ روز و عملکرد سه تا چهار برابر نسبت به محصولاتی م یشود که بدون پوشش رشد کرده اند.

الف( مالچ آلی: از مزایای استفاده از مالچ آلی م یتوان به بهبود ساختمان خاک، بهبود ظرفیت و نگهداری رطوبت خاک، حفاظت خاک در برابر فرسایش، افزودن مواد مغذی و آلی به خاک و کنترل علفهای هرز اشاره کرد. باید توجه کرد که هنگام استفاده از موادی که از کربن غنی هستند مانند خاک اره و چوب خردشده، باید به مقدار کافی نیتروژن به خاک اضافه کرد.

ب) مالچ پلاستیکی: مالچ پلاستیکی اکنون یکی از اجزای تولید محصولات کشاورزی با پلاستیک است. مزایای استفاده از مالچ پل یاتیلن بسیار زیاد است که از آن جمله م یتوان به این موارد اشاره کرد: پی شرسی محصول، کاهش تعداد دفعات آبیاری، جلوگیری از تبخیر سطحی آب، افزایش بازده مصرف آب، کاهش مصرف آب، جلوگیری از رشد علف های هرز، جلوگیری از سله بستن، جلوگیری از نوسانات درجه حرارت، جلوگیری از تن شهای رطوبتی و تجمع نمک در سطح خاک، جلوگیری از تماس میو هها با خاک مرطوب، جلوگیری از فرسایش خاک و کاهش آ بشویی کودها و….

استفاده از مالچ راهکاری مناسب برای مبارزه با خشکسالی و کم آبی است به طوری که حجم آب مصرفی را ۵۰ درصد کاهش م یدهد. این روش اگر با مدیریت های دیگر همچون آبیاری قطر های و کش تهای متوالی همراه باشد، کارآیی بهتری خواهد داشت

مالچ های شیمیایی که امروزه در بازار یافت می شوند، به نحو مؤثری از تابش نور خورشید و رشد علف های هرز جلوگیری م یکنند. حتی در طراحی فضای سبز از این مالچ ها در زیر تراشه های چوب استفاده م یکنند تا نمای طبیعی و زیبایی پیدا کند. لایه پل یاتیلن با ضخامت ۵/ ۱- ۹/ ۰ میل یمتر و پهنای ۱۲۰سانت یمتر، بیشترین و معمول یترین مالچ پلاستیکی است و بیشتر برای گیاهان نشایی به کار می رود. در کشت های پلاستیکی، اغلب از چندین روش برای افزایش محصول استفاده م یشود. مثلاً بیشتر محصولاتی که از مالچ پلاستیکی استفاده م یکنند، از آبیاری قطره ای نیز بهره م یگیرند. استفاده از مالچ های پلاستیکی رنگی برای کشاورزان سودمند است و هرکدام فواید مختلفی برای تولید دارند. مالچ پلاستیکی در بالای بستر کاشت، به روییدن سالم تر و فراوانی بیشتر محصولات در یک دوره کوتاه زمانی کمک می کند. در این حالت گیاهان از میان سوراخ هایی که در پلاستیک حفر شده اند، خارج می شوند. هدف مالچ پلاستیکی، افزایش دمای خاک است و باید مالچ پلاستیکی بادوام و مقاوم در برابر بادهای شدید باشد. ک مکردن ضخامت، افزایش ساختار چندلایه و رن گهای جدید، بعضی از اهداف برای استفاده بیشتر و تجاری مالچ هاست.

مالچ های رنگی می توانند یک تا دو هفته به فصل رشد اضافه کنند، اما گران هستند و در ساخت و نتایج ب هدست آمده، همیشه ثابت نیستند. برای استفاده از این محصولات باید رنگ هر پلاستیک برای هر نوع گیاه و اقلیم آزمایش شود.

افزایش بازده اقتصادی در تولید محصول

پیش رس کردن محصول و عرضه آن در زمان اوج قیمت، افزایش سطح سبز مزرعه، افزایش سه تا چهار برابری عملکرد، جلوگیری از آفات و بیماری ها و رشد علف های هرز و استفاده نکردن از سموم علف کش و آفت کش، کاهش تعداد ساعت کار کارگری و کیفیت بهتر محصول سبب افزایش بازده اقتصادی محصول می شود. در کنار بازده اقتصادی، مزایای تولید ارگانیک

را نیز باید اضافه کرد. به طور متوسط برای هر هکتار صیفی، درحدود ۱۳۰ کیلوگرم پلاستیک مصرف م یشود که با احتساب قیمت آن، بیش از س ه میلیون ریال هزینه دارد.برای گستردن نوارهای پلاستیکی، درحدود ۱۰ نفر روز کارگر در هر هکتار نیروی انسانی مورد نیاز است.

کاهش آب مصرفی

استفاده از مالچ راهکاری مناسب برای مبارزه با خشکسالی و ک مآبی است به طوری که حجم آب مصرفی را ۵۰ درصد کاهش م یدهد. این روش اگر با مدیریت های دیگر همچون آبیاری قطره ای و کشت های متوالی همراه باشد، کارآیی بهتری خواهد داشت.

تناوب زراعی در سیستم مالچ

کشاورزان در مناطقی چون استان اصفهان به طور عمده از تناوب زراعی خربزه، آفتابگردان و گندم استفاده م یکنند. تمایل به استفاده از مالچ پلاستیکی به دلیل صرف هجویی در میزان آبیاری برای زمانی است که گندم به آبیاری نیاز دارد. در این تناوب در پایان برداشت خربزه، بدون بر هم زدن زمین و ایجاد شیار به اصطلاح روش بدون خا کورزی یا (No-Tillage) آفتابگردان کشت م یشود، به طوری که آب اول آفتابگردان با آبیاری آخر خربزه مشترک می شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *